Kwetsbare groep


Hoe komt het dat sommige jongeren er moeizaam, en andere zelfs niet, in slagen te bereiken wat we als vanzelfsprekend beschouwen: een opleiding, een job, een gezin, een leven?

Opvoeding

Het gezin is de voedingsbodem voor elk individu, voor iedere persoonlijkheid. Maar als er geen genegenheid, geen huiselijke haard is, dan slaat dit om in agressie, in een heuse oorlogszone. Wanneer de ouder(s) tekort schiet(en) in de opvoedkundige taak wordt de verantwoordelijkheid doorverwezen naar het maatschappelijke veld waar de problemen zich niet alleen verder zetten maar ook nog eens kunnen vermenigvuldigen.

School

Scholen worden overbelast. Naast het overbrengen van steeds meer leerstof wordt het onderwijzend personeel gedwongen in de rol van alomtegenwoordige, alwetende pedagoog. Dit is onhoudbaar zonder steun van externe diensten.

Arbeidsmarkt

Achtergrond, vorming en arbeidskansen zijn de zijden van een driehoek. Kwetsbare jongeren kennen deze zijden echter niet en toch is werk voor hen van kapitaal belang. Aanvaarding en erkenning betekenen meer levenszekerheid, meer zelfvertrouwen en meer respect. Werk en werkvreugde zijn de beste remedie om het aangetaste zelfbeeld te lijmen.

Armoede

Wanneer kansen uitblijven, heerst armoede. Kansarmoede leidt vaak naar drugs en seksuele uitbuiting, symptomen van dieperliggende kwalen. De afhankelijkheid en de hele wereld die ermee samenhangt hebben ze nooit gezocht.  Zij vonden hen.

Vrije tijd

Door hun weinig benijdenswaardige gezinssituatie is rondhangen op straat vaak hun enige bezigheid met als mogelijk gevolg: spijbelen, druggebruik, stelen, agressie, prostitutie,… Erbij willen horen in die wereld van eindeloze en vaak opgedrongen consumptie kost veel geld. Zonder het te beseffen is criminaliteit niet veraf. Dat maakt deze jongeren tot ‘marginalen’ terwijl hun enige misdaad vaak is dat ze erbij willen horen.

Justitie

Criminalisering en stigmatisering; dit zijn de reflexen van een maatschappij die niet meer weet hoe het verder moet. Waarom zouden zo’n jongeren het waardenstelsel volgen van een samenleving die hen er niet bij wil? Het is precies door het uitdagen en ondermijnen van deze waarden dat deze jongeren prestige en aanzien krijgen binnen hun eigen groep. De contacten die er dan meestal met justitie of het CBJ komen bevestigen hun nihilistische visie: wie niet in het gareel loopt, wordt gestraft, ook al ligt het probleem meestal elders.

De broze binnenkant

Een belevingsonderzoek bij 2.476 jongeren levert volgende vaststellingen op:

  • Een grote groep hulpzoekenden (15-16 jaar) heeft gescheiden ouders, financiële problemen en volgt vaak beroepsonderwijs. Deze jongeren verwachten van de hulpverlening vooral begripvol advies en informatie, niet zozeer een concrete oplossing.
  • Een tweede groep van diverse leeftijd zoekt hulp in zijn directe omgeving, vooral bij vrienden.
  • 15% van de jongeren met problemen vindt gewoon geen hulp, is gemiddeld 14-15 jaar oud en volgt meer technisch- en beroepsonderwijs.

De laatste jaren komen in het onderwijs meer problemen voor. Het kinderrechtencommissariaat pleit ervoor om preventie en hulp op school te organiseren, wat de meeste jongeren ook goed vinden.

Onze preventiepakketten ‘relationele seksuele vorming’ vergeten daarom de kwetsbare jongeren niet. Hun beeldvorming aangaande seksualiteit is immers vaak problematisch en we willen hen als persoon zien en niet als een ‘probleem’. De sessies en workshops zijn dan ook eerlijk, open en leggen de focus op relaties. Op een niet belerende manier en zonder frustratie of wantrouwen op te wekken slagen we er soms in hen iets van hun broze binnenkant te laten tonen… de moeite waard.